Anasayfa > Basın Merkezi > 2014 > Temmuz > 
UNICEF'ten düzenli haber almak için iletişim bilgilerinizi bırakabilirsiniz

Basın Merkezi (7/2014)

BM raporu: 2015 yılı sonuna kadar daha fazla Binyıl Kalkınma Hedefi gerçekleşmesi için ivme sağlanıyor


Pek çok BKH hedefine ulaşılmışken ve yardımlar rekor düzeye çıkarken, gerisinde kalınan diğer hedefler sonuçları ve mevcut çözümleri pekiştirmek için son bir hamle daha gerektiriyor 

New York – BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon tarafından bugün açıklanan yeni bir rapora göre, bir sonraki küresel kalkınma gündeminin temelini oluşturan Binyılın Kalkınma Hedeflerine (BKH) ulaşma yönündeki kararlı küresel, bölgesel, ulusal ve yerel çabalar sonucunda milyonlarca insanın yaşamında iyileşmeler gerçekleşti.
 
Yoksulluğun azaltılması, geliştirilmiş içme suyu imkânlarına erişimin artırılması, yoksul kent mahallerinde yaşayanların durumlarının iyileştirilmesi ve ilköğretimde toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması gibi alanlarda pek çok BKH daha şimdiden gerçekleştirilmiş olsa da, Binyılın Kalkınma Hedefleri Raporu 2014son yıl olan 2015’e kadar daha çok hedefe ulaşılabileceğini belirtmektedir. Bugünkü eğilimlerin sürmesi halinde dünya sıtma ve verem mücadelesi ile HIV tedavisine erişimde BKH’nin ötesine geçmiş olacaktır ve açlıkla ilgili hedefe de ulaşılabilecek gibidir. Teknolojiye erişim, ortalama gümrük tarifelerinin azaltılması, borç silinmesi ve kadınların katılımı gibi alanlarda da önemli ilerlemeler sağlanmaktadır.
 
Kapsamlı resmi istatistikleri temel alan BKH raporu tüm hedeflerin ve bunların alt başlıklarının küresel ve bölgesel düzeylerde en güncel özetlerini verdiği gibi ek ulusal istatistikler de çevrimiçi bulunabilmektedir. Sonuçlar, ülke hükümetlerinin, uluslararası topluluğun, sivil toplumun ve özel sektörün yoğun çabalarının insanları aşırı yoksulluktan kurtarma ve geleceklerini iyileştirme yönünde etki yarattığına işaret etmektedir.
 
BM Genel Sekreteri Ban’ın sözleriyle, “Binyılın Kalkınma Hedefleriinsan onuru, insanların eşitliği ve hakkaniyet adına, dünyayı aşırı yoksulluktan kurtarmak üzere verilmiş bir sözdü. Sekiz hedef ve bir dizi ölçülebilir ve zamana bağlı alt hedefleriyle BKH zamanımızın en dayatıcı kalkınma sorunlarının aşılabilmesi için bir yol oluşturmuştur.”
 
Pek çok yoldan yaşam kurtarılması 
 
Rapora göre BKH alanında büyük kazanımlar sürmektedir. Geçtiğimiz 20 yıl içinde bir çocuğun beş yaşına gelmeden önce ölme olasılığı neredeyse yarı yarıya azalmıştır. Başka bir deyişle her gün 17 bin çocuk ölümü önlenmektedir. Küresel olarak, anne ölüm hızı 1990’dan 2013’e yüzde 45 azalmıştır. HIV enfeksiyonlu kişilere yönelik antiretroviral terapi sayesinde 1995 yılından bu yana 6,6 milyon yaşam kurtarılmıştır ve bu teravinin yaygınlaştırılması başka pek çok ölümü daha önleyebilecektir. 2000 ile 2012 yılları arasında bu alanda yapılan müdahalelerin sonucu olarak tahminen 3,3 milyon sıtma ölümünün önüne geçilmiştir. Since 1995’ten bu yana verem savaş çalışmaları sayesinde 22 milyon ölümün önlendiği tahmin edilmektedir.
 
Bir sonraki kalkınma gündeminin temeli olarak BKH 
 
BKH için belirlenen son tarih 2015 yılı sonu olduğundan, Üye Devletler, dünya liderlerinin 2015 Eylül ayında yapacakları toplantıda mutabakata varılması beklenen daha kapsamlı hedefleri ortaya koyma yolundadır. Rapor, 2015 sonuna kadar olan dönemde BKH adına sağlanacak yeni ilerlemelerin bundan sonrası açısından önem taşıdığını belirtmektedir.
 
BM Genel Sekreteri’nin sözleriyle, “Üye Devletler şimdi Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerini belirleme çalışmaları içindedir. Bunlar, 2015 sonrası genel kalkınma gündeminin merkezini oluşturacaktır. BKH’nin gerçekleşmesi için sergilediğimiz çabalar, 2015 sonrasındaki kalkınma açısından kararlı bir temel oluşturulmasında büyük önem taşımaktadır.”
 
Ne var ki, büyük ölçüde önlenebilir kimi sorunlara ilişkin BKH’ler, sağlanan bunca ilerlemeye karşın 2015 yılına kadar gerçekleşemeyecek gibi görünmektedir. Çocuk ve anne ölümlerinin azaltılması ile sanitasyona erişim bu hedefler arasındadır.
 
Rapor tüm paydaşlara, ilerlemelerin henüz yavaş gittiği ya da hedeflere hiç ulaşılamayan yerlere odaklanma ve çabalarını buralara yoğunlaştırma çağrısında bulunmaktadır.
 
İnsanların ihtiyaçlarını açıkta gidermelerine son verilmesi BKH’de daha başarılı olunmasının anahtarıdır 
 
1990 yılından bu yana 2,3 milyon kişi geliştirilmiş içme suyu olanaklarından yararlanır duruma gelmiştir. 1990 yılından bu yana dünya nüfusunun dörtte biri geliştirilmiş sanitasyon imkânlarına kavuşurken doğal ihtiyaçlarını açıkta gidermek zorunda olan henüz 1 milyar insan vardır. Tuvalet ihtiyaçlarını açık alanda gideren bu insanların ezici çoğunluğu (yüzde 82’si) orta gelir düzeyindeki, kalabalık nüfuslu ülkelerde yaşamaktadır. Sanitasyon imkânlarındaki bu yetersizliğin giderilmesi için çok daha fazla çaba ve yatırım gerekmektedir.
 
Kadınlara ve çocuklara yardım için bilinen çözümlere başvuran hızlandırılmış müdahaleler gerekiyor 
 
2013 yılında tüm dünyada yaklaşık 300 bin kadın gebelik ve doğumla ilgili nedenler yüzünden yaşamını yitirmiştir. Oysa anne ölümleri büyük ölçüde önlenebilir olaylardır. Gelişmekte olan bölgelerdeki gebe kadınların çoğu vasıflı bir sağlıkçı tarafından en az bir kez görülmektedir; ne var ki bunların ancak yarısı doğum öncesi gerekli olan dört muayeneden geçebilmektedir. İshal ve pnömoni gibi önlenebilir durumlar beş yaşından küçük çocuk ölümlerinin başlıca nedenleri durumundadır. 2012 yılında beş yaşından küçük çocukların tahminen yüzde 25’inde bodurluk bulunmaktaydı; başka bir deyişle bu çocuklar yaşlarına göre daha kısa boyluydular.  Önlenebilir kronik beslenme yetersizliği 1990 yılındaki yüzde 40’lık orandan ciddi bir gerileme göstermiş olsa bile bu sorun halen 162 milyon küçük çocuğu etkilemektedir.
 
Dünyanın gelişmekte olan bölgelerinde çocukların yüzde 90’ı ilkokula gitmektedir. İlkokul çağında olup da okula gitmeyen 58 milyon çocuğun yarısı çatışmaların sürdüğü yörelerdedir. Çatışmaların etkilediği yörelerde yaşayanlar, yoksul kırsal hanelerin kız çocukları ve engelli çocukların okula gitmeme durumu daha yaygındır. Yüksek okul terk oranları da ilköğretimin evrenselleşmesi önünde bir engeldir.
 
Yardımlar rekor düzeyde, ancak en yoksul ülkelerde gerileme var 
 
İki yıl süren bir azalmadan sonra resmi kalkınma yardımları 2013 yılında rekor düzey olan 134,8 milyar dolara ulaşmıştır. Gelgelelim, BKH’ye yönelik ilerlemenin genellikle geride kaldığı en yoksul ülkelere yönelik yardımlarda göreli bir azalma söz konusudur. Gelişmekte olan ülkelerin ihraç ürünlerinin yüzde 80’i gelişmiş ülkelere gümrüksüz olarak girmiştir ve gümrük tarifeleri de tarihin en düşük düzeyinde seyretmiştir. Gelişmekte olan ülkelerin borç yükü, 2000 yılından bu yana yüzde 75’e yakın düşüş gösteren ihracat gelirlerinin yaklaşık yüzde 3’ünde sabitlenmiş gibidir.
 
Daha iyi veriler daha iyi sonuçlar alınmasına da yardımcı olacak 
 
Rapora göre, son yıllarda sağlanan kayda değer ilerlemelere karşın kalkınmanın izlenmesini sağlayacak güvenilir istatistikler birçok ülkede hala yetersizdir.  Gene de BKH’ye ilişkin istatistik raporların daha iyi hale gelmesiyle gerçek sonuçlar elde edilmiştir. Örneğin, HIV/AİDS’le ilgili ilerleme raporu veren ülkelerin sayısı 2004 yılında 102 iken 2012 yılında 186’ya çıkmıştır. Bu da küresel çabaların güçlenmesini sağlamıştır. HIV programları için sağlanan yardımlar 2004 yılına göre üç kat artmışken HIV’lı 9,5 milyon kişi 2012 yılında antiretroviral tedaviden yararlanabilmiştir.
 
Hedefler doğrultusunda küresel ve bölgesel ölçeklerde ne kadar yol alındığının yıllık değerlendirmesi olan BinyılınKalkınma Hedefleri Raporu, 28’i aşkın BM kuruluşu tarafından derlenen en kapsamlı ve en güncel bilgileri yansıtmaktadır ve BM Ekonomik ve Sosyal İşler Bölümü tarafından hazırlanmaktadır.
 
Raporun hazırlanmasında kullanılan verilerin tam seti için bakınız: mdgs.un.org
 
Daha fazla bilgi için: www.un.org/millenniumgoals
 
Medya irtibat
New York: BM Halkla İlişkiler Bölümü
Wynne Boelt, boelt@un.org, +1 212 963 8264