Anasayfa > Basın Merkezi > 2008 > Ekim > 
UNICEF'ten düzenli haber almak için iletişim bilgilerinizi bırakabilirsiniz

Basın Merkezi (10/2008)

2008/10/15 - Çocukların yaşamını kurtarma uğraşında el yıkama hayati öneme sahip


2008 Birinci Küresel El Yıkama Günü tüm dünyada kutlanıyor NEW YORK, 15 Ekim 2008 - Bugün, Küresel El Yıkama Günü beş kıtada 70'i aşkın ülkede ilk kez kutlanıyor. Etkinliğin amacı, tüm dünyada milyonlarca kişiyi ellerini sabunla yıkamaya özendirmek.
Küresel El Yıkama Günü Logosu
Küresel El Yıkama Günü Logosu

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu 2008’i Uluslararası Sanitasyon Yılı (USY) ilan etmişti. Küresel El Yıkama Günü, USY’nin gelişkin sanitasyon ve hijyen uygulamaları çağrısını pekiştirici bir yön taşımaktadır.

Temel Bilgiler

  • Her gün 5 binden, her yıl ise 1.7 milyondan fazla çocuk daha beş yaşına gelmeden ishalli hastalıklar yüzünden ölmektedir. İshal, çocuklar arasında görülen ölümlerin en yaygın ikinci nedenidir ve 5 yaşından küçük toplam çocuk ölümlerinin yüzde 18’i ishale bağlıdır1 .
  • Belirli anlarda el yıkanması – örneğin yemek yemeden, yemek hazırlamadan önce, tuvaleti kullandıktan sonra – 5 yaşından küçük çocuklar arasında ishal vakalarını yüzde 50 oranında azaltabilmektedir2.
  • Ellerin sabunla yıkanması akut solunum yolu enfeksiyonlarını (ASYE) yaklaşık yüzde 23 azaltabilmektedir3. Önemli bir ASYE olan pnömoni (zatürree) 5 yaşından küçük çocuk ölümlerinin birinci nedenidir ve bu yüzden her yıl tahminen 1.8 milyon çocuk ölmektedir4.
  • İshal ve pnömoni birlikte, her yıl hemen hemen 3.5 milyon çocuk ölümüne yol açmaktadır5.
  • Dünyada el yıkama istenildiği kadar yaygın bir alışkanlık değildir. Yapılan gözlemlere göre önemli durumlarda – yiyeceklere dokunmadan önce ve tuvaleti kullandıktan sonra- ellerin sabunla yıkanması bir uygulama olarak yüzde 0 ile yüzde 34 arasında değişmektedir6.
  • Yakınlarda yapılan bir araştırmaya göre doğumlara nezaret eden kişilerin ve annelerin ellerini sabunla yıkamaları, yenidoğan yaşama oranlarını önemli oranda artırarak yüzde 44’e ulaştırmıştır7.
  • Ellerin sabunla yıkanması, ishali ve buna bağlı ölümleri önlemede başvurulabilecek maliyeti en etkin yoldur8.

Çocuklar, etkili sanitasyon imkânlarının olmayışı ve yetersiz hijyenin yol açtığı hastalıklara son derece açık durumdadır. Her gün 5 yaşından küçük 5 binden fazla çocuk ishal yüzünden ölmektedir. İshale yol açan ise, kısmen, temiz olmayan su, temel sanitasyon imkânlarının bulunmaması ve yetersiz hijyendir.

Aileler ve bireyler ellerini sabunla yıkayarak çocuklardaki ishal vakalarını yüzde 50 oranında azaltabilirler.

Bunu sağlamak, geniş ölçekli, topluma duyarlı sürdürülebilir bir değişimi ortaya çıkarmak için, ulusal ve yerel yönetimlerle, uluslararası kuruluşlarla, sivil toplum kuruluşlarıyla (STK), dini ve toplumsal önderlerle, okullarla ve özel sektörle ortaklıklar geliştirmek temel önemdedir.

İlk Küresel El Yıkama Günü çocuklara ve okullara odaklanmıştır. Okullarında daha gelişkin hijyen uygulamalarını öğrendikten sonra, çocuklar bu mesajları evlerine taşıyarak değişimin özneleri olarak hareket edebilirler. Afganistan’dan Peru’ya kadar, çocuklar, öğretmenler ve ana babalar, ünlü kişiler, hükümet görevlileri, sivil toplum üyeleri ve özel sektörle birlikte ellerin sabunla yıkanması konusunda duyarlılık geliştirilmesi için çalışacaklardır.

Özellikle tuvaletten sonra ve yemeğe oturmadan önce ellerin sabunla yıkanması sağlık, yaşam ve çocuk ölümleri üzerinde etkili olabilir ve yoksulluğun azalmasına katkıda bulunabilir. Su, sanitasyon ve hijyen alanlarında yatırımların artırılması, Binyıl Kalkınma Hedeflerinin sekizinin de gerçekleştirilmesi için verilen uğraşlara hız katacaktır.

Dünyada Küresel El Yıkama Günü çerçevesindeki diğer etkinlikler arasında The Wiggles grubunun söylediği ve çocuklara yönelik el yıkamayla ilgili bir şarkı, ünlülerin bu konudaki duyuruları ve tüm dünyadan çocukların aynı anda katılacakları el yıkama çalışmaları yer almaktadır.

Küresel El Yıkama Günü, El Yıkama Kamu-Özel Ortaklığının (PPPHW) girişimidir. Girişimin UNICEF; USAID; Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri; Dünya Bankası; Su ve Sanitasyon Programı; Unilever ve Procter ve Gamble bulunmaktadır.

Küresel El Yıkama Günü web sayfası için: http://www.globalhandwashingday.org/

Daha fazla bilgi için:

Su ve sanitasyon programı
Christopher Walsh, Tel: +1 202 473 4594

El Yıkama Kamu-Özel Ortaklığı (Sekreterlik)
Eloy Parra, Tel: +1 202 458 5292

UNICEF
Saira Saeed Khan, UNICEF Medya, Tel: +1 212 326 7224
Sema Hosta, UNICEF Türkiye, Tel: +90 312 454 1000

Unilever
Trevor Gorin, Küresel Medya Directors Unilever, Tel: +44 207 822 6010, Mob: +44 7711 020438
Myriam Sidibe, Unilever Lifebuoy Handwashing Operations, Tel: +91 9967146309

Procter & Gamble
Jay Gooch, Associate Director Global External Relations, Tel: +1 513 626 4425
Aziz Jindani, P&G Safeguard Associate Director, Tel: +1 513 945 4048

1Dünya Çocuklarının Durumu 2008. Çocuk Yaşatma. UNICEF
2Curtis, V., and S. Cairncross. 2003. “El Yıkamanın Toplumdaki İshal riski Üzerindeki Etkileri: Sistematik bir Değerlendirme“, Lancet Infectious Diseases 3: 275–81.
3Rabie, T and Curtis, V. (2006): El yıkama ve solunum yolu enfeksiyonları riski: nicel ve sistematik bir değerlendirme. Tropical Medicine and International Health, 11(3), 258-267.
4Dünya Çocuklarının Durumu 2008. Çocuk Yaşatma. UNICEF
5Dünya Çocuklarının Durumu 2008. Çocuk Yaşatma. UNICEF
6Scott B, Curtis V & Rabie, T. 2003. Çocukların ishalden ve akut solunum yolu enfeksiyonlarından korunması: su ve sanitasyon programlarında el yıkamanın yaygınlaştırılması. WHO Bölgesel Sağlık Forumu 7, 42–47
7Victor Rhee; Luke C. Mullany; Subarna K. Khatry; Joanne Katz; Steven C. LeClerq; Gary L. Darmstadt; James M. Tielsch. Güney Nepal’da Annenin ve Doğum Nezaretçisinin El Yıkaması ve Neonatal Ölümler Arch Pediatr AdolescMed. 2008;162(7):603-608.
8Cairncross, S. Valdmanis V. 2006. Su temini, sanitasyon ve hijyenin yaygınlaştırılması. Bölüm 41. Bkz. Gelişmekte olan ülkelerde hastalık kontrol öncelikleri. İkinci basım. Ed. Jameson vd. 2006. Dünya Bankası. Washington DC: Ulusal Sağlık Enstitüleri.