Anasayfa > Basın Merkezi > 2009 > Ocak > 
UNICEF'ten düzenli haber almak için iletişim bilgilerinizi bırakabilirsiniz

Basın Merkezi (1/2009)

2009/01/15 - UNICEF: Gelişmekte Olan Ülkelerde Gebe kadınlar ve Yeni Doğan Bebekleri Bekleyen Aşırı Riskler


En azgelişmiş ülkelerde gebelik 300 kat daha ölümcül JOHANNESBURG/NEW YORK/CENEVRE, 15 Ocak 2009 - UNICEF tarafından en son yayınlanan ve bugün basına açıklanan Dünya Çocuklarının Durumu raporuna göre dünyadaki en azgelişmiş ülkelerde yaşayan kadınların doğum sırasında veya gebelikle ilgili komplikasyonlar yüzünden ölme riski başka ülkelerdekine göre 300 kat daha büyük.
Dünya Çocuklarının Durumu 2009:
Anne ve Yenidoğan Sağlığı
.
© UNICEF Türkiye 2009

Bu arada, gelişmekte olan ülkelerden birinde dünyaya gelen bir çocuğun doğumu izleyen ilk bir ay içinde ölme olasılığı gelişmiş bir ülkede dünyaya gelen çocuğa göre 14 kat daha yüksektir.

Annelerle yeni doğan çocuklarının yaşamı ve sağlığı birbiriyle ilişkilidir ve bu nedenle yeni anne olanların yaşamını kurtarmaya yönelik müdahalelerin çoğu aynı zamanda yeni doğan çocuklara da yarar sağlamaktadır. UNICEF’in ana yayını durumunda olan Dünya Çocuklarının Durumu 2009, anne ve yenidoğan yaşamı arasındaki bağlantıyı ortaya koymakta, zengin ve yoksul ülkeler arasındaki açıklığı kapatmaya yönelik fırsatlar üzerinde durmaktadır.

Raporun kamuoyuna tanıtımı amacıyla Johannesburg’da yapılan toplantıda konuşan UNICEF Genel Direktörü Ann M. Veneman konuya ilişkin şunları söyledi: “Her yıl yarım milyonu aşkın kadın gebelik ve doğum komplikasyonları yüzünden ölmektedir ve bunların arasında 15 ile 19 yaş arasında yaklaşık 70 bin kız da vardır. 1990 yılından bu yana, gebelik ve doğum komplikasyonları tahminen 10 milyon kadının yaşamına mal olmuştur.”

Gerek anneler gerekse bebekleri doğumu izleyen günler ve haftalarda özellikle tehlikededir. Bu dönem, doğum sonrası ziyaretler, hijyen kurallarının uygulanması ve anne/yenidoğan sağlığı açısından tehlike işaretlerinin saptanması gibi yaşam kurtarıcı müdahaleler açısından son derece kritik önemdedir.

Gelişmekte olan birçok ülke son yıllarda çocuk yaşatma oranlarını iyileştirme bakımından mükemmel denebilecek işler yapmış olmakla birlikte, anne ölümlerinin azaltılmasında bu ölçüde başarı sağlanamamıştır.

Örneğin Nijer ve Malawi 1990 ile 2007 yılları arasındaki dönemde 5 yaş altı ölüm hızını yarı yarıya azaltmış, gene aynı dönemde Angola’da çocuk ölüm hızı 1000 canlı doğumda 258’den 158’e inmiştir. Endonezya’da 5 yaşından küçük çocuklar ölüm hızı 1990 yılındaki rakamın üçte birine inmiş, Bangladeş’te ise bu azalma yarı yarıya olmuştur.

Ne var ki benzer bir ilerleme, doğum sırasında ve doğumu izleyen ilk günlerde en güç durumda olan annelere yönelik sağlık riskleri söz konusu olduğunda sağlanamamıştır. Bu arada, 5 yaşından küçük çocuklarda yaşama oranı tüm dünyada düzelme gösterirken, yaşamlarının ilk 28 günündeki bebeklerin karşılaştıkları riskler birçok ülkede kabul edilemeyecek ölçüde yüksektir.

© UNICEF/NYHQ2005-179/Pirozzi

Gelişmekte olan ülkeler birlikte alındığında bir kadının tüm yaşamı boyunca annelikle ilgili nedenler yüzünden ölme riski 76’da 1 iken, gelişmiş ülkelerde bu oran 8 binde 1’dir. Gebelik ve doğum komplikasyonları yüzünden meydana gelen ölümlerin yaklaşık yüzde 99’u gelişmekte olan ülkelerdedir. Bu ülkelerde gebe kalmak ve çocuk yapmak kadınlar açısından halen en büyük sağlık riski durumundadır. Bu ölümlerin ezici bir çoğunluğu, yüksek doğurganlık oranları, eğitimli personel yetersizliği ve sağlık sistemlerinin zayıflığı gibi etmenlerin pek çok genç kadın için trajedi anlamına geldiği Afrika ve Asya’da meydana gelmektedir.

Yaşam boyu annelik ölüm riskinin en yüksek olduğu 10 ülke şöyledir: Nijer, Afganistan, Sierra Leone, Çad, Angola, Liberya, Somali, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Gine-Bissau ve Mali. Bu sayılan ülkelerde yaşam boyu annelik ölüm riski Nijer’de 7’de 1 ile Mali’de 15’te 1 arasında değişkenlik göstermektedir.

Üstelik ölen her kadın dışında 20’si daha, çoğu ağır ve kalıcı olmak üzere hastalıklara yakalanmakta veya fiziksel zarar görmektedir.

Rapor, anne ve bebek ölümlerinin azaltılması için, ev, topluluk, dış hizmet ve tesis temelli bakım ve hizmetleri bir süreklilik içinde kaynaştıran sağlık sistemleri tavsiye etmektedir.

Bakım-hizmet sürekliliği temeline dayalı bu kavram, tekil, hastalığa özgü müdahalelere dayalı geleneksel müdahalelere tanınan ağırlığın ötesine geçip, anne, yenidoğan ve çocuk sağlığının tüm aşamalarını kapsayan bir temel sağlık hizmetleri modeli öngörmektedir.

Veneman’ın sözleriyle: “annelerin ve yeni doğan çocuklarının yaşamlarının kurtarılması salt tıbbi müdahale ötesinde tedbirleri gerektirir. Kız çocukların eğitimi, anne ve yenidoğan sağlığını geliştirmede merkezi önem taşıdığı gibi, ailelere ve toplumlara da yarar sağlayacaktır.”

Rapor, sağlık hizmetlerinin, kadının güçlenmesini, korunmasını ve eğitimini destekleyen ortamlarda çok daha etkili olabildiğine işaret etmektedir.

UNICEF Hakkında

UNICEF, erken dönemden ergenliğe kadar uzanan dönemde çocukların yaşayıp gelişmelerine yardımcı olmak amacıyla 150 ülke ve bölgede faaliyet göstermektedir. Gelişmekte olan ülkelere aşı sağlayanlar arasında listenin en tepesinde yer alan UNICEF, çocuk sağlığı ve beslenmesi, temiz içme suyu ve sanitasyon, tüm kız ve erkek çocuklara kaliteli temel eğitim sağlanması; çocukların şiddet, sömürü ve AİDS gibi tehlikelerden korunması gibi alanlarda gösterilen çabalara destek olmaktadır. UNICEF’in geliri bütünüyle kişilerin, iş çevrelerinin, vakıfların ve hükümetlerin gönüllü katkılarından oluşmaktadır.

Yayıncıların dikkatine:

Ücretsiz video kaydı için: www.thenewsmarket.com/unicef

Daha fazla bilgi ve mülakatlar için:

Johannesburg’da:

Shantha Bloemen, UNICEF Güney Afrika, Tel: +27 11 517 1617
Yvonne Duncan, UNICEF Güney Afrika, Cep: + 27 82 561 3970
Brian Hansford, UNICEF, Cep +1 917 605 1699

New York’ta:

Kate Donovan, UNICEF New York, Tel: +1 212 326 7452
Christian Moen, UNICEF New York, Tel: +1 212 326 7516

Cenevre’de:

Veronique Taveau, UNICEF Cenevre, Tel: +41 22 909 5716

Türkiye’de:

Sema Hosta, UNICEF Türkiye, İletişim Sorumlusu, Tel: +90 312 454 1000