Anasayfa > Basın Merkezi > 2010 > Nisan > 
UNICEF'ten düzenli haber almak için iletişim bilgilerinizi bırakabilirsiniz

Basın Merkezi (4/2010)

2010/04/23 - UNICEF Tüm Çocukların Çocuk Bayramını Kutluyor!


Türkiye'deki kız ve erkek çocukları kendilerine adanmış bir güne ve bir çocuk bayramına 1923 yılından beri sahipler. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kuruluş günü Türkiye'nin geleceğine, çocuklarına adanmış bir gün. O tarihten bu yana Türkiye'deki çocukların hayatında birçok değişiklik oldu.
Fotoğraf: Oktay Üstün

Türkiye'deki kız ve erkek çocukları kendilerine adanmış bir güne ve bir çocuk bayramına 1923 yılından beri sahipler. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin kuruluş günü Türkiye’nin geleceğine, çocuklarına adanmış bir gün. O tarihten bu yana Türkiye’deki çocukların hayatında birçok değişiklik oldu.

Türkiye’nin 72,6 milyonluk nüfusunun %30’undan fazlasını çocuklar oluşturmakta ve nüfusun  %17,5’ i de 10 ile 19 yaşları arasında. Türkiye’deki kız ve erkek çocukların tüm potansiyellerini eksiksiz biçimde gerçekleştirebilmelerine olanak sağlanması ülke için çok büyük bir fırsat.

Türkiye uzun yıllardır çocuk hakları, çocuk sağlığı ve gelişimi, eğitim, koruma ve katılımında çok önemli adımlar attı.

Türkiye çocuk ölümlerini azaltmada büyük bir ilerleme kaydedip, OECD ülkeleri arasında en hızlı azalmayı sağladı. Bunu başarının ardında doğru uygulanan çocuk sağlığı politikaları ile bağışıklama, anne sütüyle besleme ve beslenme vardır. UNICEF, bebek dostu hastaneler ve bebeklerin ilk 6 ay yalnızca anne sütüyle beslenmelerini sağlayacak anne destek grupları oluşturulması için çalışıp,  iyot yetersizliğinin önlenmesine için iyotlu tuz kullanımının yaygınlaştırılmasını savundu. Sağlık ve eğitim alanlarında kaydedilen önemli ilerlemeler Türkiye’yi BKH’lere yakınlaştırdı.

Milli Eğitim Bakanlığı ve UNICEF, Kız Çocukların Eğitimi Kampanyası ileaileleri, okul personelini ve yetkilileri harekete geçirerek okul dışı kız çocuk sayısının azaltılmasında başarılı olmuş, 2002-2003 ders yılında %6,4 olan ilkokullaşma cinsiyet açığı 2008-2009 ders yılında %0.91’e indi. Aynı kampanya erkek çocukların de okullaşmasında da artış sağlamıştır. Milli Eğitim Bakanlığı’nın verilerine göre, on yıl önce %93.5 olan (kızlar %88.5) olan net ilköğretim okullulaşma oranı 2009–2010 eğitim yılında %98.2 (kızlar %97,8)’ye ulaştı. Bunu yanı sıra, Kasım 2009 itibarıyla üçte ikisi kız olmak üzere toplam 35 bin çocuk 2008-2009 ders yılında başlatılan telafi eğitimi programından yararlandı.

Hükümet, adli sistemde reform sürecini başlattı ve kanun ile ilişki halinde olan çocukların uluslararası standartlar ve 2005 Çocuk Koruma Kanunu çerçevesinde görmelerini temin edecek programlar geliştirildi. UNICEF, ana baba bakımından yoksun ve kanunla ihtilafa düşmüş çocukların suiistimal ve sömürülmelerini önlemek üzere sistemin güçlendirilmesinde infaz görevlileri, yargı ve sosyal hizmetlerle birlikte çalışıyor ve Türkiye’deki 13 milyon ergenin HIV/AİDS’ten korunarak, sağlık ve üretken biri yaşam sürmelerini sağlayacak yaşam becerilerini edinmesi için çaba gösteriyor.

UNICEF, Adalet Bakanlığı ile işbirliği içersinde 2005 yılında kabul edilen Çocuk Koruma Kanunu’nun uygulanması için modeller ve mekanizmalar oluşturma çalışmaları yürütüyor.. UNICEF’in tanıtım-savunu çalışmaları, TBMM’de bir Çocuk Hakları İzleme Komitesi’nin kurulmasını sağladı. Komite, çocuklarla ilgili konularda bilinç ve duyarlılık geliştirip, çocuklarla ilgili yasaları, bütçeleri ve politikaları değerlendirip, çocuk haklarının yaşama geçirilmesini izleyecek. UNICEF’in çocuklar için bir ombudsmanlık oluşturulmasına yönelik çalışmaları da sürmektedir.

Çocuk adaleti alanındaki profesyoneller, kurumsal ortamda çalışan ve bakıcı aileler yanındaki çocuklara hizmet veren sosyal çalışmacılar ve özgürlüklerinden yoksun kalmış çocuklarla ilgilenen profesyoneller için kapasite geliştirme programları hazırlandı ve bu programlar hükümet tarafından kurumsallaştırıldı.

Son yıllardaki hızlı ekonomik büyüme ve hayat kalitesinin yükselmesi sonucu mega şehirlere göç hızlandı. Ancak, istatistiklere bakıldığında bütün hükümet tedbirlerine rağmen bu ekonomik gelişmenin toplumun bütün kesimlerini eşit bir şekilde etkilemediği ortaya çıkıyor. Ülkedeki fakirlik hızlı bir şekilde azalırken, çocuk yoksulluğunun aynı hızda azalmadığı, hatta kırsal kesimlerdeki çocuk yoksulluğunun arttığına dair belirtiler bulunmakta.

UNICEF Türkiye’nin Anti-Terör Kanunu ve diğer yasalar ile ilgili Büyük Millet Meclisi ve Başbakanlık ile yürüttüğü çalışmaların çocuklar adına kazanımlar sağlanmasında etkili oldu.

UNICEF, Dublin Teknoloji Enstitüsü ile işbirliği halinde Çocuk Hakları Ders Özetini geliştirdi. Bu ders, sistem değişimine katkıda bulunmakta ve medya ile ilişkilere stratejik bir boyut eklemekte. Ders özeti ilk kez Türkiye’de yedi üniversiteye bağlı iletişim fakültelerinin müfredatında uygulamaya konuldu. 350’den fazla medya profesyonelinin katıldığı Çocuk Dostu Medya Ağı tüm Türkiye’de yürütülen medya eğitimlerinin ardından oluşturuldu ve Çocuk Hakları ve Medya Etik Kılavuzu’nun benimsenip kullanılması için çalışmalar yapıldı.

UNICEF-Türkiye ve ilgili taraflar arasında bilgi paylaşımını kolaylaştıracak online Bilgi Yönetim Merkezi etkin hale getirildi ve merkez çocuklarla ilgili küresel konularda UNICEF’i kaynak konumuna getirdi.

Geliştirilmesi Gereken Alanlar:
Erken çocukluk gelişimi ve bakım hizmetlerine (EÇGB) erişim hala oldukça sınırlı ve okul öncesi eğitim okullulaşma oranı, geniş bölgesel ve sosyoekonomik değişim sergileyerek %38.5 oranında.  
UNICEF okul öncesi eğitime erişebilen çocuk sayısı artırmaya çalışmakta ve çocuk yetiştirme eğitimi programlarını desteklemekte. UNICEF ve Milli Eğitim Bakanlığı, 2014 yılına kadar kapsamın 60-72 ay yaş grubunda yüzde 100’e,  36-72 ay yaş grubunda da yüzde 50’ye ulaşması için programlar hazırladı. UNICEF Türkiye, AB ile işbirliği içinde mevcut okul öncesi eğitim sistemini güçlendirmeye çalışmakta ve topluluk temelli gündüm bakım modelinin getirilmesini savunmakta.

2009 yılında ilköğretim kurumlarına ilişkin asgari standartlar belirlendi ve ülke ölçeğinde benimsendir. İlköğretim dışında kalan yüzde 2’lik çocuğun okullaşması ve böylece sekiz yıllık temel eğitimde %100 kapsama ulaşılması ve cinsiyet eşitliğinin sağlanması için çabalar 2009 yılında da sürmekte. 

Ortaöğretime net kayıt oranı %64.9 olup erkeklerde  %67.5 kızlarda ise %62.2’dir ve bu oranların arttırılması için de çalışmalar yapılmakta.

Çocukların korunmasına gelince, alternatif tedbirlerin uygulanması için gerekli olan altyapı hâlâ tamamlanmamış durumda ve suçlanan çocuklar yargılama öncesinde uzun gözaltı süreleri ile yüz yüze gelmekteler. Çocuk mahkemesinin ortalama yargılama süresi 414 gün ve çocuk ağır ceza mahkemesi için 500 gün. Anti-terör kanunu, Aralık 2009 itibariyle hâlâ 15 yaş üzeri çocukların erişkinler gibi yargılanmasına ve cezalandırılmasına izin vermekte.

UNICEF Ülke Ofisi Türkiye’deki çalışmalarına 59 yıl önce, 1951 yılında başlamıştır.  UNICEF hükümet ve ortakları ile birlikte hizmetlerin özellikle dezavantajlı çocuklara ulaşması, farklılıkların azaltılması, koruma programlarının genişletilmesi, gençlerin gerekli bilgi ve yetenekleri kazanması, politikaların ve mevzuatın hayata geçmesi ve gerekli kaynakların yaratılması için çalışmaktadır.

UNICEF, bütün çocuklara eşit hak ve özgürlükler tanınıp, çocuklara uygun bir dünya yaratılana kadar çocuklar için çalışmaya devam edecek.