Anasayfa > Basın Merkezi > 2011 > Haziran > 
UNICEF'ten düzenli haber almak için iletişim bilgilerinizi bırakabilirsiniz

Basın Merkezi (6/2011)

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği (OHCHR) ile UNICEF Çocuk Bakımında Zararlı ve Gereksiz Kurumsallaşmayı Önlemeye ve Çocukları Korumaya Yönelik bir Kampanya Başlatıyor


BRÜKSEL, 28 Haziran 2011 - Birleşmiş Milletler'in iki kuruluşu olan UNICEF ve İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, küçük çocukların devlete bağlı çocuk bakımevlerine yerleştirilmeleri uygulamasına acilen son vermeleri için Avrupa ve Orta Asya ülkelerinin hükümetlerine çağrıda bulundu.

Devlete bağlı bakımevlerinde yaşanan çocuk istismarını ve hak ihlallerini belgeleyen iki yeni raporun açıklanmasının ardından, bugün OHCHR ve UNICEF, üç yaşın altındaki çocukların devlete bağlı bakımevlerine gönderilmelerine yönelik uygulamanın sona erdirilmesi için bir kampanya başlattı.

Raporlara göre Avrupa Birliği de dâhil olmak üzere Avrupa ve Orta Asya’da bir milyondan fazla çocuk ve yetişkin uzun süre– hatta çoğu zaman ömür boyu- bakım evlerinde güç koşullarda yaşamaktadır.  Raporlara göre yüz binlerce engelli bebek, gelişimlerini ciddi bir şekilde engelleyen bakımevlerine yerleştiriliyor. Birçoğu zor koşullar altında yaşıyor.

Avrupa Parlamentosu’nda İrlandalı parlamenter Mairead McGuinness’in öncülüğünde gerçekleştirilen toplantıda, OHCHR ve UNICEF, bölge ülkelerinin hükümetlerine hem uluslararası standartlar ile Avrupa standartlarını gözetme, hem de politika oluştururken, bütçe tahsis ederken ve hizmet geliştirirken küçük çocukların ihtiyaç ve haklarına öncelik verme çağrısında bulundu. Bu eylem çağrısı, çocukların kısa vadeli acil durum tedbirlerine başvurularak bakımevlerine yerleştirilmelerine kısıtlamalar getirmeyi ya da sadece gerekli olduğu hallerde ve çocuğun menfaati için altı ayı geçmeyecek bir süreliğine planlı bir şekilde bakım evlerine yerleştirilmelerini öngörmektedir.

Raporlarda çağrıyı destekleyen, somut kanıtlar sunulmaktadır:

İnsan Hakları Yüksek Komiserliği (OHCHR) tarafından hazırlanan Unutulan Avrupalılar – Unutulan Haklar raporundabu tür kurumlarda yaşayan kişilerin durumlarına ilişkin uluslararası standartlara ve Avrupa insan hakları standartlarına yer verilmiştir (kurumsal bakım, çocukların kurum bakımından kurtarılması, alternatif bakım); ve

UNICEF tarafından hazırlanan Evde ya da Bakımevinde – Doğu Avrupa ve Orta Asya’daki Çocukların Devlete Bağlı Kurumlarda Bakılmaları ve Evlat Edinilmeleri başlıklı raporda resmi bakım kuruluşlarındaki çocuklara ilişkin temel endişelere ve eğilimlere yer verilmektedir. Ayrıca Romanya ve Bulgaristan da dâhil olmak üzere Orta ve Doğu Avrupa ile Orta Asya’daki 21 ülkede evlat edinme hususuna değinilmektedir.

UNICEF Genel Direktörü Anthony Lake, Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin hükümetlerine, çocuk haklarını ve refahını yeterince gözetmeyen politikalarını iyileştirmeleri çağrısında bulundu. “Çocukların ait oldukları yer, onların iyiliğinin gözetildiği, sevgi ve ilgi dolu evlerdir – standartların altında ilgi gördükleri kurumlar değil” diyen Lake “Ailelerin sosyal hizmetlere erişimini kolaylaştırarak aile bütünlüğünü teşvik eden girişimleri desteklememiz gerekir – ayrıca hükümetlerin de en dezavantajlı bölgelerdeki hassas ailelere ulaşmak amacıyla daha güçlü bir sosyal koruma sistemi kurmaları için yatırımda bulunmaları gerekmektedir" diyerek sözlerini noktaladı.

İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Avrupa Bölge Temsilcisi Jan Jarab “Pek çok Orta ve Doğu Avrupa ülkesinde her yaştan çocuğun yerleştirildiği büyük ölçekli bakım evleri sistemi mevcuttur. Üç yaş altı çocuklar da dâhil olmak üzere çocukların kurumlara yerleştirilmelerinin ardında yatan asıl sebep çocukları bireysel istismardan korumak değil – ki genellikle bu toplumlarda çocuklar bireysel istismara karşı korunamamaktadır – toplumun engellilik ve yoksulluk karşısındaki tutumu ve ebeveynlik becerilerindeki eksikliktir” dedi. Jarab sözlerine “Avrupa Birliği’ne de üye olan bazı Orta ve Doğu Avrupa ülkeleri, Avrupa Yapısal Fonlarını kullanarak mevcut çocuk bakım sistemlerini güçlendirmeye çalışmaktan vazgeçmelidir. Bunun yerine yapısal fonları kullanarak mevcut çocuk bakımı ve koruma sisteminde köklü değişiklikler öngören reformlar gerçekleştirmelidirler” diyerek devam etti.

UNICEF Orta ve Doğu Avrupa ülkeleri ile Bağımsız Devletler Topluluğu’ndan sorumlu Bölge Direktörü Steven Allen, özellikle bakım evlerinde yaşayan engelli çocukların en hassas ve en zor durumda olan çocuklar olduğunu belirtti. 600,000 kadar çocuğun bakımevinde yaşadığı bölgede bakımevinde yaşayan çocuk sayısının dünyadaki en yüksek ortalama olduğunu da sözlerine ekledi.

UNICEF Orta ve Doğu Avrupa ülkeleri ile Bağımsız Devletler Topluluğu’ndan sorumlu Bölge Direktörü Steven Allen, Romanya’da yayınlanan şok edici raporların üstünden yirmi yıl geçmiş olmasına rağmen çok az şeyin değiştiğini, engelli çocukların yaklaşık %60’ının halen devlete bağlı bakımevlerinde içler acısı bir durumda yaşadığını belirtti. Allen, “Bölgedeki çoğu kişi doğum oranlarının nasıl arttırılabileceği konusunu tartışırken, çocuk dostu hizmetlere daha fazla yatırım yapılması, çocuk bakımında ebeveynlere destek verilmesi ve çocuklara her alandaki gelişimlerini eksiksiz tamamlama olanağının sağlanması hem ilke olarak hem de uygulama açısından en doğrusudur”  dedi.

Yeni kabul edilen iki uluslararası yasal çerçeve; Engelli Haklarına İlişkin BM Sözleşmesi (2010) ile Çocuklar İçin Alternatif Bakım Uygulamasına İlişkin BM Rehberi (2009), devletlerin kurumsal bakım konusunda toplum temelli alternatifler geliştirme ve çocukların bakımevine yerleştirilmelerini önleme zorunluluklarını arttırmıştır. Yeni doğan bebeklerin bakımevlerine gönderilmelerini yasaklayan kanunları kabul eden bölge ülkeleri Romanya ve Sırbistan’dır. Sırbistan’da üç yaşın altındaki çocukların bakımevlerine gönderilmesi yasaklanırken Romanya’da iki yaş altı çocukların bakımevlerine gönderilmesi yasaklanmıştır.

Ayrıntılı bilgi için:

OHCHR, Bölge Temsilcisi Jan Ja?ab, Office of the UN High Commissioner for Human Rights, Regional Office for Europe +32 227 40170, JJarab@ohchr.org

UNICEF CEECIS Bölge Direktörlüğü İletişim Şefi, John Budd, +41 22 909 5429, mediaceecis@unicef.org

Sema Hosta, UNICEF Türkiye İletişim Sorumlusu, 0312 545 1000, shosta@unicef.org