Anasayfa > Basın Merkezi > 2012 > Haziran > 
UNICEF'ten düzenli haber almak için iletişim bilgilerinizi bırakabilirsiniz

Basın Merkezi (6/2012)

TÜRKİYE'DE ÇOCUK HAKLARININ DURUMU DEĞERLENDİRİLİYOR


Çocuk haklarının korunması ve geliştirilmesi alanında Türkiye'nin sergilediği çabalar 1 Haziran'da Cenevre'de Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Komitesi tarafından değerlendirilecek. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Şahin'in Cenevre'de geniş bir Türk heyetine başkanlık etmesi beklenmektedir. Oturum, interaktif diyalog şeklinde, kamuya açık olarak gerçekleştirilecektir. Katılımcılar arasında UNICEF görevlileri ve sivil toplum kuruluşları da yer alacaktır.

Çocuk Hakları Komitesi, Çocuk Haklarına dair Sözleşme’nin Taraf Devletlerce uygulanmasını izlemek üzere 1991 yılında kurulan ve bağımsız uzmanlardan oluşan bir organdır. Türkiye, çocuk haklarının yaşama geçirilmesi alanındaki çalışmalarıyla ilgili 2’inci ve 3’üncü dönem raporlarını bir arada Komite’ye sunmuş ve Komite’den gelen yazılı soruları da yanıtlamıştır.

Cuma günkü oturumdan sonra Komite raporu inceleyecek, dikkat çekmek istediği bazı hassas konuları  ve tavsiyelerini “sonuç gözlemleri” başlığı altında toplayacaktır. Bu görüşler 15 Haziran günü kamuoyuna açıklanacaktır.

Türkiye Komite’nin sonuç gözlemlerini daha önce de almıştı. Bu belgeye online olarak şu bağlantıdan ulaşılabilir: Turkey (July 9th, 2001) CRC/C/15/Add.152

Ülke raporu, konular listesi, yazılı yanıtlar, diğer kaynaklardan (örneğin hükümet dışı kuruluşlardan) gelen bilgiler ve gerek bu oturumla gerek önceki oturumlarla ilgili belgelere Komite’nin web sayfasından ulaşılabilir.

Çocuk Haklarına dair Sözleşme

Çocuk Haklarına dair Sözleşme, geniş bir alandaki çocuk haklarına uluslararası hukuk gücü kazandırmakta ve Taraf Devletlere çocuklara yönelik fiilleriyle ilgili hukuksal sorumluluk getirmektedir. Çocuk Hakları Bildirgesi’nden 30 yıl sonra 20 Kasım 1989 tarihinde BM Genel Kurulu tarafından oybirliğiyle kabul edilen Sözleşme, en yaygın kabul gören uluslararası insan hakları belgesi durumundadır. Türkiye bu Sözleşme’yi 1995 yılında onaylamıştır.

Sözleşme’nin onaylanması, buradaki hükümlerle uyumluluk sağlanması açısından iç hukukun gözden geçirilmesini gerektirir. Sözleşme, diğer hükümlerinin yanı sıra, her çocuğun yaşam hakkı olduğunu ve Devletin görevini de çocuğun yaşamını ve gelişimini azami ölçülerde güvence altına almak olarak belirler. Sözleşme’ye göre her çocuğun doğuştan kazanılan bir ad ve yurttaşlık hakkı vardır; mahkemeler, refah kurumları veya idari makamların önüne gelen meselelerde çocuğun yüksek yararının birinci derecede gözetilmesi gerekir. Sözleşme, çocuğun dinlenilme hakkını da tanır. 

Devletler, her çocuğun herhangi bir ayrımcılık veya ayrım olmaksınız tüm haklarından yararlanabilmesini sağlayacak, yetkili mercilerin çocuğun yararına gördükleri durumlar dışında çocuklar ailelerinden ayrılmayacaktır. Devletler, kendi topraklarına giriş ve çıkışlara izin vererek ailelerin yeniden birleşmelerini kolaylaştıracak, cinsel istismar veya sömürü de dâhil olmak üzere çocukları fiziksel veya zihinsel zarara ve ihmale karşı koruyacaktır.  Engelli çocukların eğitim, özel uygulamalara tabi olma ve bakım hakları vardır; ilköğretim ücretsiz ve zorunlu olacak, okullarda uygulanan disiplin çocuğun onuruna saygı gösterecektir. Ölüm veya müebbet hapis cezası 18 yaşından küçük olanların işledikleri suçlarda uygulanmayacaktır. 15 yaşından küçük hiçbir çocuğun çatışmalarda yer almasına izin verilmeyecek, silahlı çatışma ortamlarına tanık olan çocuklara özel koruma sağlanacaktır. Azınlık ve yerli halklara mensup çocuklar kendi kültürleri, dinleri ve dillerini serbestçe kullanabilecek, gereklerini yerine getirebilecektir.

İsteğe Bağlı Protokoller

Genel Kurul 2000 yılı Mayıs ayında Çocuk Haklarına dair Sözleşme’ye ek olarak iki ihtiyari protokolü kabul etmiştir. Türkiye bunlardan çocukların silahlı çatışmalara katılmalarıyla ilgili olanını 4 Mayıs 2004, çocuk satışı, çocukların fuhuşa zorlanması ve çocuk pornografisi ile ilgili olanını da 19 Ağustos 2002’de onaylamıştır. Daha fazla bilgi için:

Ek ihtiyari üçüncü protokol Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 19 Aralık 2011 tarihinde kabul edilmiştir. Bu protokol, çocukların Sözleşme ve ilk iki ihtiyari protokolle tanınan hakların ihlal edilmesi halinde şikâyetlerini kişisel olarak iletmelerine imkan sağlayan bir İletişim usulü öngörmektedir. UNICEF, BM üyesi ülkelerin hem çocuk haklarının uluslararası planda korunmasını güçlendirecek hem de Komite’nin izleme rolünü daha iyi yerine getirmesini sağlayacak bu girişimi memnuniyetle karşılamaktadır. UNICEF’e göre bu yeni mekanizma sayesinde ulusal yargı sisteminde çocuklarla ilgili boşluklar belirlenerek bunlar giderilebilecek, ayrıca çocuk ombudsmanlığı dâhil olmak üzere ülkelerdeki bağımsız insan hakları kurumlarının daha da güçlenmesine katkıda bulunulmuş olacaktır. UNICEF, TC Hükümetinin bu yeni protokolü de imzalayıp onaylamasını hararetle tavsiye etmektedir.

1 Haziran Cuma günü 11.00-2.00 ve 4.00-7.00 saatlerinde (Ankara zamanı) Komite Türkiye Hükümetini temsil eden üst düzey heyetle “interaktif diyalogunu” gerçekleştirecektir. 

İnteraktif diyalogu izlemek için: http://www.treatybodywebcast.org/

Haberlerimizi ve yorumlarımızı izlemek için:

http://www.facebook.com/unicefturkiye

https://twitter.com/unicefturk

Linke tıklayarak Türkiye'nin Cenevre'deki sunumunu izleyebilirisiniz: http://www.cocukhaklariizleme.org/turkiyenin-ikinci-periodik-raporu

Basın irtibat: Sema Hosta, UNICEF Türkiye İletişim Sorumlusu, (0312)4541000, shosta@unicef.org