Anasayfa > Basın Merkezi > 2015 > Kasım > 
UNICEF'ten düzenli haber almak için iletişim bilgilerinizi bırakabilirsiniz

Basın Merkezi (11/2015)

BM: Anne ölümleri 1990'dan bu yana %44 azaldı


Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), UNICEF, UNFPA, Dünya Bankası grubu ve Birleşmiş Milletler Nüfus Bölümü tarafından yayınlanan rapor konuya ilişkin sağlanan ilerlemeyi ortaya koyuyor 



NEW YORK/CENEVRE/VAŞİNGTON, 12 Kasım 2015– Birleşmiş Milletler kuruluşları ve Dünya Bankası Grubu tarafından bugün yapılan açıklamaya göre, anne ölümlerinde 1990 yılından bu yana %44’lük bir azalma kaydedildi.
 
Binyılın Kalkınma Hedefleri (BKH) çerçevesindeki ilerlemeleri değerlendiren bir serinin sonuncusu olan rapora göre 1990 yılında 532 bin olan anne ölümleri bu yıl tahminen 330 bine düşmüş bulunuyor. Başka bir deyişle 1990 yılında küresel düzeyde 100.000 canlı doğumda 385 olan tahmini anne ölüm oranı (AÖO) bugün 216 civarında.
 
Anne ölümü, bir kadının hamilelik, doğum ya da doğumu izleyen 6 hafta içinde ölümü şeklinde tanımlanmaktadır.
 
DSÖ Aile, Kadın ve Çocuk Sağlığı Genel Müdür Yardımcısı Dr. Flavia Bustreo durumu şöyle değerlendirmiştir: “Bir kadının hamilelikle ilgili nedenler yüzünden ölme riski son 25 yıl içinde neredeyse yarı yarıya azalmıştır. Gerçi henüz yeterli sayılamaz; ama bu gerçek bir ilerlemedir. 2030 yılına kadar bu ölümlere fiilen son verebileceğimizi biliyoruz ve çalışmalarımızı yönlendirdiğimiz hedef de bu.”
 
Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) Genel Direktörü Dr. Babatunde Osotimehi’e göre ise bu hedefin gerçekleşmesi çok daha fazla çaba gerekiyor: “Ebelerin ve ebelik becerilerine sahip diğer sağlıkçıların sayısını artıramazsak anne ölüm oranlarının yüksek olduğu pek çok ülke önümüzdeki 15 yıl içinde pek az gelişme kaydedebilecek, hatta bugünün de gerisine düşebilecektir. Bugün büyük bir ileri hamleye geçmezsek 2030 yılında, bir kez daha, anne ölümlerini azaltma hedefimizi ıskalamış olacağız.”
 
Anne Ölümlerinde Eğilimler: 1990’dan 2015’e –DSÖ, UNICEF, UNFPA, Dünya Bankası Grubu ve Birleşmiş Milletler Nüfus Dairesi Tahminleri başlığını taşıyan raporda yer alan analizler tıp dergisi Lancet’de bugün yayınlanıyor.
 
Hamilelik ve doğum sırasında kaliteli sağlık hizmetlerine erişimin sağlanması yaşam kurtarılmasına önemli katkıda bulunuyor. Bu alandaki temel sağlık müdahaleleri arasında enfeksiyon riskini azaltacak hijyen uygulamaları; doğumdan hemen sonra şiddetli kanamanın önlenmesi için oksitosin enjeksiyonu yapılması; hamileliğin tetiklediği yüksek tansiyon gibi ölümcül olabilecek durumların belirlenmesi ve gerekli işlemlerin yapılması; kadınlar için cinsel-üreme sağlığı ve aile planlaması hizmetlerine erişimin sağlanması yer alıyor.
 
Eşitsiz kazanımlar
 
Küresel ölçekte sağlanan ilerlemelere rağmen 1990’dan 2015’e kadar anne ölüm oranının en az %75 azaltılması yönündeki BKH hedefine yalnızca 9 ülke ulaşabilmiştir. Bu ülkeler; Bhutan, Cabo Verde, Kamboçya, İran, Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti, Maldivler, Moğolistan, Ruanda ve Timor-Leste olarak sıralanmaktadır. Bu önemli ilerlemeye rağmen bu ülkelerden kimilerinde AÖO küresel ortalamanın üzerindedir.
 
UNICEF Genel Direktör Yardımcısı Geeta Rao Gupta konuya ilişkin yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Sağlıkla ilgili bütün BKH’lerde gördüğümüz gibi, anne ölümlerinin azaltılması için sağlık sisteminin güçlendirilmesine diğer konulara yönelik özenin de eşlik etmesi gerekir. Başta en marjinal konumdakiler olmak üzere kadınların ve kız çocukların eğitimi, kendilerinin ve çocuklarının yaşamı açısından büyük önem taşımaktadır. Eğitim, kadınlara, kendilerini ve çocuklarını tehlikeye atacak geleneksel uygulamalara karşı çıkabilecekleri bilgileri sağlamaktadır.”
 
Bu yılın sonu itibarıyla dünyadaki anne ölümlerinin yaklaşık %99’unun gelişmekte olan ülkelerde meydana geleceği ve her 3 ölümden 2’sinin (%66) tek başına Sahra Güneyi Afrika’da gerçekleşeceği öngörülmektedir. Ancak, burada bile önemli bir ilerleme kaydedilmiş ve Sahra Güneyi Afrika’da 1990 yılında 100.000 canlı doğumda 987 olan AÖO %45 azalmayla 2015 yılında 546’ya düşmüştür.
 
Bölgeler arasında en büyük ilerlemeyi sağlayan Doğu Asya olmuştur. Bu bölgede anne ölüm oranı 100.000 canlı doğumda yaklaşık 95’ten 27’ye düşmüştür (%72 azalma).
 
Gelişmiş bölgelerde ise anne ölümleri 1990’dan 2015’e %48 azalarak 100.000 canlı doğumda 23’ten 12’ye inmiştir.
 
Önlenebilir anne ölümlerine son vermek için
 
BM Genel Sekreteri tarafından Eylül 2015’te açıklanan Kadınların, Çocukların ve Ergenlerin Sağlığı için Küresel Strateji, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SKH) arasında yer aldığı gibi, iddialı bir hedef olarak anne ölümlerinin tüm dünyada 100.000 canlı doğumda 70’in altına indirilmesini öngörmektedir. Bu hedefe ulaşılması için ilerleme hızının üç kat artırılması gerekmektedir. Başka bir deyişle bu, 1990 ile 2015 arasında yılda %2,3 olan AÖO düşüş hızının 2016’dan itibaren yılda %7,5’e çıkarılması anlamına gelmektedir.
 
Küresel Stratejikadın, çocuk ve ergen sağlığı için ulusal ve uluslararası kaynakları harekete geçirerek ülke liderliğini pekiştirme ihtiyacını ortaya koymaktadır. Sağlık sistemlerinin güçlendirilmesi önemlidir; öyle ki bu sistemler her ortamda kaliteli hizmet sağlayabilsinler, sektörler arası ortak çalışmayı yaygınlaştırabilsinler, kendi sağlıklarıyla ilgili doğru kararlar verip kaliteli hizmet talebinde bulunmalarında kişileri ve toplulukları destekleyebilsinler. Strateji ayrıca insani krizlere ve hassas ortamlara özellikle dikkat edilmesi vurgusunu yapmaktadır; çünkü anne ölümleri bu tür durum ve ortamlarda artma eğilimi göstermektedir.
 
Dünya Bankası Grubu Sağlık, Beslenme ve Nüfus Bölümü Direktörü Dr. Tim Evans’a göre, “2030 yılına kadar anne ölümlerine son verilmesi şeklindeki SKH iddialı, ama gerçekleşebilir niteliktedir; yeter ki biz çabalarımızı iki katına çıkartalım. Kısa bir süre önce başlatılan ve daha akıllıca, ölçekli ve sürdürülebilir finansmana odaklanan Her Kadının ve Her Çocuğun Desteklenmesinde Küresel Finansman Düzenlemesi, kadınlara ve çocuklara temel sağlık hizmetleri ulaştırılmasında ülkelere yardımcı olacaktır.”
 
Daha iyi verilere duyulan ihtiyaç
 
2015 yılı anne ölüm tahminleri, anne ölümlerinin azaltılmasını öngören 5’inci Binyıl Kalkınma Hedefi doğrultusunda sağlanan büyük ilerlemeyi göstermektedir. Bu tahminler yıllara yayılarak devam eden güçlü bir azalma eğilimini de göstermektedir. Bu arada, çeşitli ülkelerden gelen daha çok sayıda ve daha kaliteli veriler, bildirilen mutlak sayıların doğruluğunu teyit eder niteliktedir.
 
Verilerin ve hesap verebilirliğin güçlendirilmesi yönündeki çabalar özellikle son yıllarda bu iyileşmelerin sağlanmasında rol oynamıştır. Ne var ki, doğumları, ölümleri ve ölüm sistemlerini içeren eksiksiz ve sağlıklı kayıt sistemlerinin geliştirilmesi için daha yapılacak çok iş var.
 
Anne ölümü denetim ve değerlendirmeleri aynı zamanda kadınların neden, nerede ve ne zaman öldüklerini ve benzer ölümleri önlemek için neler yapılabileceğini anlamak açısından da gereklidir. DSÖ, UNFPA ve ortakları 2012 yılından bu yana tüm anne ölümlerinin belirlenmesi ve zamanında bildirimi için Anne Ölümlerinde Denetim ve Yanıt sistemi geliştirmiştir. Bu adımın devamı olarak bu ölümlerin nedenlerinin araştırılması ve en iyi önleme yollarının tespit edilmesi süreçleri yürütülmektedir. Bugün daha fazla sayıda düşük ve orta gelir düzeyindeki ülke bu yaklaşımı uygulamaktadır.
 
###
 
Editörlere not:
 
Metodolojinin ayrıntılı olarak anlatıldığı ve bültende söz edilen tahminlere ulaşmak için kullanılan temel verilerin yer aldığı rapor için:
 
http://www.who.int/reproductivehealth/publications/monitoring/maternal-mortality-2015/en/
 
UNICEF Hakkında
UNICEF her çalışmasında çocukların haklarını ve iyiliğini gözetmektedir. Ortaklarımızla birlikte 190’dan fazla ülkede ve bölgede yürüttüğümüz çalışmalarda bu taahhüdü pratik işlere dönüştürüyoruz. Özel çabalarımız, nerede olurlarsa olsunlar tüm çocukların yararını gözeterek en güç durumdaki ve dışlanmış çocuklara ulaşmaya yoğunlaştırıyoruz. UNICEF ve çalışmaları hakkında daha fazla bilgi için: www.unicef.org. Bizi Twitter ve Facebook’tan izleyin.
 
WHO Hakkında

WHO Birleşmiş Milletler sistemi içinde sağlık alanında yönetici ve eşgüdüm sağlayıcı role sahip yetkili kuruluştur. WHO, sağlıkla ilgili küresel meselelerde öncülük yapmaktan, sağlık araştırmaları gündemini belirlemekten, normlar ve standartlar getirmekten, kanıtlara dayalı politika seçenekleri geliştirmekten, ülkelere teknik yardım sağlamaktan, sağlık alanındaki eğilimleri isleyip değerlendirmekten ve sağlık alanında küresel güvenliği daha ileriye götürmekten sorumludur. WHO ve çalışmaları hakkında daha fazla bilgi için: www.who.int. Bizi Twitter ve Facebook’tan izleyin.
 
Dünya Bankası Grubu Hakkında
Dünya Bankası Grubu, aşırı yoksulluğa son vermek ve ortak refahı artırmak üzere dünyadaki gelişmekte olan ülkelere yönelik finansal ve teknik yardımların en önemli kaynağıdır. Sağlık alanındaki iyileşmeler ise bu hedeflere ulaşma çabalarının ayrılmaz bir parçasıdır. Banka Grubu, kaliteli ve maliyet açısından makul sağlık hizmetlerine erişimin yaygınlaştırılmasında, insanların yoksulluktan ve hastalıklar yüzünden yoksulluğun derinleşmesinden korunmasında ve sağlıklı toplumların temelini oluşturan yatırımların tüm sektörlerde gerçekleştirilmesinde ülkelere finansman sağlamakta, gelişkin analizler yapmakta ve politika tavsiyelerinde bulunmaktadır. www.worldbank.org/health @WBG_Health
 
BM Nüfus Dairesi Hakkında
 
Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal İşler Bölümü, küresel nüfus eğilimleri konusunda önde gelen bir bilgi ve analiz kaynağı, nüfus ve kalkınma ile ilgili konularda BM’de gelişen hükümetler arası süreçleri destekleyen önemli bir demografik araştırma merkezidir. Daire, küresel kalkınma hedeflerine ulaşma yolunda sağlanan ilerlemeleri izleme açısından gerekli veriler dâhil olmak üzere tüm ülkeler için demografik tahminlerde bulunmakta ve projeksiyonlar yapmaktadır. Nüfus Dairesi ve çalışmaları hakkında daha fazla bilgi için: www.unpopulation.org
 
Daha fazla bilgi için:

Christophe Boulierac, UNICEF Cenevre, Tel: +41 22 909 5716, Cep: +41 799 639 244, cboulierac@unicef.org
 
Rita Ann Wallace, UNICEF New York, Tel: +1 212 326 7586, Cep: +1 917 213 4034, rwalace@unicef.org
 
Najwa Mekki, UNICEF New York, Tel: +1 212 326 7448, Cep: +1 917 209 1804, nmekki@unicef.org