Anasayfa > Basın Merkezi > 2014 > Haziran > 
UNICEF'ten düzenli haber almak için iletişim bilgilerinizi bırakabilirsiniz

Basın Merkezi (6/2014)

Dünya Çocuk İşçiliğine Karşı Mücadele Günü


Sema 8 yaşında ve 2014’ün Haziran ayı itibariyle son dört aydır okula gitmiyor. Ailesiyle birlikte mevsimlik tarım işçisi olarak çalışıyor. İşe sabah saat 5'te başlayıp gün batana kadar çalıştığını söylüyor.

Yusuf 6 yaşında ve saat on buçukta kaldırımda beklediği baskülün başında uyuya kalıyor.  Yoldan geçen insanların kilosunu ölçerek para kazanıyor.

Kemal 13 yaşındaki ve tamircide çalışıyor. 8. sınıf öğrencisi ama annesine bakmak zorunda olduğu için okula neredeyse hiç gitmiyor. 

 

ANKARA, 12 Haziran 2014 - Bunlar, devletin tanımlamasıyla Türkiye'deki çocuk işçiliğinin en kötü biçimlerinde çalışan üç çocuğun hikâyesi. Böyle çok hikâye var ve ne yazık ki bu hikâyelerin sayısı giderek artıyor.

Çalışan çocukların neredeyse yarısı mevsimlik tarım işlerinde çalışıyor. Edinilen bilgilere göre bu çocuklar 4 aydan fazla bir süre okula gitmiyor ve güneşin altında tarımsal kimyasallarla yakın temas halinde ve hatta bazen su ve elektriğin olmadığı şartlarda ailelerine destek olabilmek için günde 10 saatten fazla çalışıyor. Eğitim; sağlık, oyun, sosyal güvenlik, yeterli yaşam standartları ve hatta bazen nüfus kaydı gibi haklarından bile mahrum kalıyorlar.

Diğer yandan sanayi sektöründe çalışan çocuklar ise iş yerindeki tehlikeler, yaralanma ve kaza gibi risklerle karşı karşıya. Bu çocuklardan bir kısmı mesleki eğitimini almadıkları sanayi işlerinde çalışıyor ve ekonomik istismardan korunma hakkı, eğitim hakkı, sosyal güvenlik hakkı ve yaşama hakkı gibi hakları da tehlike altına giriyor.

Sokaklarda çalışan çocuklar ise Türkiye'deki çocuk işçiliğinin en kötü biçimlerinden bir diğeri. Yaşları 5'e kadar düşen çocuklar sokaklarda mendil ve çiçek satıyor. Bu çocuklar kaza, yaralanma ve diğer tehlikelere karşı savunmasız kalmanın yanı sıra çevreden gelebilecek birçok riskle de karşı karşıya. Oyun oynama, aile ortamında yaşama ve ekonomik istismardan korunma haklarından mahrum kalıyorlar.

Türkiye, 2015 yılına kadar çocuk işçiliğinin en kötü biçimlerinin önüne geçmek amacıyla 2005 yılında Zamana Bağlı Politika ve Program Çerçevesi hazırlamıştı. TÜİK verilerine göre 2006'dan 2013'e kadar rakamlarda herhangi bir değişiklik olmadı. Hâlâ 6-17 yaş arasında ekonomik amaçlarla çalışan 800.000'den fazla çocuğun yanı sıra ev işlerinde çalışan milyonlarca çocuk bulunmaktadır.

UNICEF; aralarında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Kalkınma Bakanlığı ve yerel idarelerin de bulunduğu Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin ilgili bakanlıkları ve kurumlarının bu konudaki girişimlerini takdirle karşılamaktadır.  Ancak çocuk işçiliğinin en kötü bu üç biçiminin önlenmesi hedefine ulaşabilmek için sadece bir yıl kaldığı göz önünde bulundurulduğunda yeni çalışmalar başlatarak ve birlikte hareket ederek:
  • mevsimlik tarım işlerinde çalışan çocukların eğitim, sağlık ve oyun haklarından mahrum kalmamaları ve ailelere çocuklarının çalışarak aile ekonomisine sağlayacağı katkıya ihtiyaçları kalmayacak şekilde gerekli maddi yardımların yapılması için özellikle mevsimlik tarım işlerinde çalışan çocuklara odaklanılmalı ve çocukların tarlalardan kurtarılması için hem yaşadıkları illerde hem de mevsimlik tarım işçisi olarak göç ettikleri illerde bu kişilere yönelik sosyal destek mekanizmaları güçlendirilmeli;
  • çalışma kanunu ve eğitim kanununda belirlenen çalışma ve eğitim alma yaşlarındaki 2 yıllık farktan dolayı, 13 yaşındaki çocukların, ortaokul dördüncü sınıfı bitirip yasal çalışma yaşı olan 15 yaşına gelene kadar sanayi veya hizmet sektöründe ekonomik amaçlarla çalışmalarının önlenmesinin yanı sıra aşırı yoğun ev işlerinde ve benzer işlerde çalıştırılmalarını engellemek için bu konuda yeni yasal düzenlemeler yapılmalı ve destek politikaları uygulanmalı;
  • 15-18 yaş arasındaki çocukların ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılmasını yasaklayan yönetmeliğin yürürlükten kaldırılması sonucunda çocukların bu tür ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılma riskinden korunması için gerekli tedbirler alınmalı;
  • çocukların ekonomik amaçlarla çalışmalarını önlemek için çocuk sahibi ailelere daha fazla destek sağlanabilmesi amacıyla sosyal güvenlik hizmetinin kapsamı genişletilmelidir.
Bugün 12 Haziran, yani Dünya Çocuk İşçiliğine Karşı Mücadele Günü. Bu konuda oldukça ilerleme kaydedildi ancak yapılması gereken daha çok şey var. Zaman, artık Türkiye'nin çocukları için bu hikâyelere bir son verme zamanı.


Daha fazla bilgi için:

Iraz Öykü Soyalp, UNICEF Türkiye Sosyal Politika Sorumlusu, Tel: +90 312 4541000, iosoyalp@unicef.org  
Sema Hosta, UNICEF Türkiye İletişim Bölüm Başkanı, Tel: +90 312 4541000 shosta@unicef.org